Zelfstandige worden in België: de volledige gids 2026
~ 8 MIN LEESTIJD · BIJGEWERKT 2026
Wil je in België voor jezelf beginnen? Deze gids geeft je het volledige traject — formaliteiten, sociaal statuut, fiscaliteit, keuze tussen hoofd- en bijberoep — zonder administratief jargon.
1. Zelfstandige in hoofd- of bijberoep?
Dat is de eerste echte vraag. Werk je minstens halftijds als werknemer, of ben je ambtenaar, gepensioneerd of student, dan kun je starten in bijberoep: lagere bijdragen (vanaf ~€ 95/kwartaal), beperkt risico, ideaal om een idee te testen. Anders word je zelfstandige in hoofdberoep, met volledige sociale bescherming maar minimumbijdragen van ongeveer € 870/kwartaal in het eerste jaar.
2. De 4 verplichte formaliteiten
Inschrijving in de KBO
Via een erkend ondernemingsloket (Liantis, Partena, Securex, UCM, Acerta). Reken op ~€ 90–105 kosten. Je krijgt je ondernemingsnummer.
Sociaal verzekeringsfonds
Verplichte aansluiting binnen 90 dagen. Het fonds berekent en int je sociale bijdragen.
Btw
Activering bij de btw-administratie als je activiteit btw-plichtig is (vrijstellingsregeling mogelijk bij omzet < € 25.000/jaar).
Ziekenfonds
Aansluiting bij een ziekenfonds voor de dekking ziekte en invaliditeit.
3. Eenmanszaak of vennootschap (BV)?
Als eenmanszaak: eenvoudige start, weinig kosten, maar je privévermogen staat borg voor beroepsschulden. Als BV: aansprakelijkheid beperkt tot je inbreng, fiscale optimalisatie vanaf ~€ 50.000 jaarwinst, maar ~€ 1.200 oprichtingskosten en een verplichte boekhouder (~€ 150/maand).
Om te beslissen volgens je profiel (vennoten, kapitaal, risico, kapitaalronde), gebruik onze rechtsvormsimulator.
4. Sociale bijdragen: hoeveel echt?
In hoofdberoep betaal je ongeveer 20,5 % van je netto belastbaar inkomen, met een kwartaalminimum. De eerste 3 jaar worden berekend op een forfaitair referentie-inkomen en daarna geregulariseerd zodra je echte inkomsten bekend zijn — opgelet voor soms stevige regularisaties in jaar 4.
5. En daarna? Steun, begeleiding, tools
Afhankelijk van je regio kun je steun krijgen (1819 in Brussel, hub.brussels, SOWALFIN in Wallonië, VLAIO in Vlaanderen). Alle details in onze gids startsteun.
Voor het totale budget, zie wat het kost om een onderneming op te richten. Voor de volledige volgorde van de stappen: waar beginnen.
FAQ — Veelgestelde vragen
Welke formaliteiten om zelfstandige te worden in België?
1) Inschrijven in de Kruispuntbank van Ondernemingen (KBO) via een erkend ondernemingsloket (Liantis, Partena, Securex, UCM, Acerta…). 2) Aansluiten bij een sociaal verzekeringsfonds voor zelfstandigen. 3) Je btw-identificatie aanvragen als je activiteit btw-plichtig is. 4) Aansluiten bij een ziekenfonds. Reken op € 90 tot € 150 loketkosten.
Hoeveel bedragen de sociale bijdragen van een zelfstandige?
In hoofdberoep ongeveer 20,5 % van het netto belastbaar inkomen, met een kwartaalminimum van ongeveer € 870 in het eerste jaar. In bijberoep vanaf ~€ 95 per kwartaal, afhankelijk van je inkomen. Jaarlijks herzien door je fonds.
Moet ik een BV oprichten of eenmanszaak blijven?
Eenmanszaak: snelle start, weinig kosten, maar privévermogen blootgesteld. BV: beperkte aansprakelijkheid, fiscale optimalisatie boven ~€ 50.000 winst, maar ~€ 1.200 oprichtingskosten + verplichte boekhouder. Onze simulator beslist volgens je profiel.
Kan ik zelfstandige in bijberoep zijn terwijl ik werknemer ben?
Ja, op voorwaarde dat je minstens halftijds werkt als werknemer (of gepensioneerd, student of ambtenaar bent). Verlaagde bijdragen zolang je inkomsten als zelfstandige onder ~€ 1.865/jaar blijven. Daarboven betaal je als een gewone zelfstandige in bijberoep.
Wanneer moet ik me voor de btw identificeren?
Zodra je jaaromzet € 25.000 excl. btw overschrijdt (vrijstellingsregeling voor kleine ondernemingen). Daaronder kun je voor de vrijstelling kiezen en geen btw aanrekenen, maar je recupereert ze dan ook niet op je aankopen.
Twijfel je tussen eenmanszaak en vennootschap? Probeer onze gratis simulator BV of zelfstandige (in het Frans).
Je diagnose in 5 minuten
Beantwoord 10 vragen en ontvang je persoonlijke roadmap en volgende acties.
Start mijn diagnose